NĂM 1935: KHI NOBEL CHỌN SỰ IM LẶNG
Trong lịch sử hơn một thế kỷ của giải Nobel, năm 1935 là một dấu mốc đặc biệt – một "năm trắng" của văn chương thế giới. Giữa bối cảnh những đám mây đen của Thế chiến thứ hai đang dần tụ lại trên bầu trời châu Âu, với việc Hitler tái vũ trang nước Đức và Mussolini chuẩn bị cho cuộc xâm lược Ethiopia, Viện Hàn lâm Thụy Điển đã đưa ra một quyết định táo bạo: không trao giải Nobel Văn học cho bất kỳ ai.
Danh sách đề cử năm ấy thực tế vô cùng rực rỡ, hội tụ những "cây đại thụ" như Paul Valéry, Karel Čapek, Miguel de Unamuno, Johan Bojer hay Paul Claudel. Đó là những tài năng xuất chúng, những tiếng nói đã định hình tư duy của thời đại. Thế nhưng, sau nhiều vòng thảo luận, ủy ban xét duyệt đã không thể đạt được sự đồng thuận để xướng tên bất kỳ ai. Theo thông báo chính thức, giải thưởng được giữ lại vì không có ứng viên nào đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong di chúc của Alfred Nobel.
Đó không phải là lời phủ nhận tài năng của các nhà văn đương thời, mà là cách Viện Hàn lâm khẳng định rằng tiêu chuẩn của Nobel phải cao hơn cả danh tiếng. Khi những ý thức hệ cực đoan bắt đầu chia cắt lục địa, việc tìm kiếm một tiếng nói văn chương đại diện cho những giá trị phổ quát, vượt lên trên mọi sự phân cực chính trị, trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Sự im lặng của Viện Hàn lâm năm 1935 chính là tấm khiên bảo vệ tính thuần khiết của giải thưởng trước bối cảnh chính trị nhiễu nhương.
Việc để trống giải thưởng năm 1935 đã tạo nên một tiền lệ quan trọng, nhắc nhở thế giới rằng nghệ thuật thực thụ không phải là một cuộc chạy đua theo định kỳ hay áp lực dư luận. Nó bảo vệ tính nghiêm cẩn của Nobel trước những xu hướng nhất thời. Đó là một khoảng lặng cần thiết để lịch sử tích lũy năng lượng, chờ đợi những mùa giải rực rỡ hơn khi những "đỉnh cao" thực thụ lộ diện.
Năm 1935, vì thế, không phải là một thất bại của văn chương, mà là sự tôn trọng cao nhất dành cho vị thế của những người nghệ sĩ. Nó chứng minh rằng, đối với những người làm nghệ thuật, sự vắng mặt của một vinh quang đôi khi chính là cách để bảo vệ giá trị vĩnh hằng của cái Đẹp trước bão tố của thời cuộc.
